Rio+20: Wanhoop niet

Afbeelding

Credit to Sarah Vanthienen

Op 11 juni verscheen in De Morgen mijn reactie op de vrij pessimistische kijk van hoofdredacteur Wouter Verschelden op de onderhandelingen van Rio+20. Hij heeft natuurlijk deels gelijk, maar er ontbrak toch een positieve noot:

De VN-topconferentie over duurzame ontwikkeling (Rio+20) van volgende week stevent af op een mislukking. Die teneur leeft bij heel wat waarnemers, en weerklinkt ook in de pen van Wouter Verschelden, hoofdredacteur van deze krant (DM 7/6). We moeten de politieke leiders net gezamenlijk dwingen hun verantwoordelijkheid op te nemen, en dat kan. Het moet zelfs.

“Het lijkt wel alsof we eerst helemaal op de rand van de afgrond moeten staan voor we beseffen dat we moeten handelen,” zegt Verschelden. Hij is mild. In werkelijkheid tuimelen we al geruime tijd de diepte in. Het gereputeerde WWF Living Planet Rapport 2012 weet dat we momenteel 50 procent meer grondstoffen verbruiken dan onze planeet jaarlijks kan regenereren. Bovendien zien de komende decennia twee miljard nieuwe medemensen het levenslicht. Aan het huidige tempo hebben we tegen 2030 twee planeten nodig. We bouwen nu een schuld op jegens de toekomstige generaties. Het kleinste kind ziet dat we ons zo snel mogelijk moeten loskoppelen van dat financieel en ecologisch infuus.

Om de grote econoom Kenneth Boulding te parafraseren: wie denkt dat groei aldoor kan blijven duren, is ofwel een krankzinnige of een politicus. Om die economische en materiële groei te verzoenen met de eindigheid van onze planeet zijn een langetermijnperspectief en hernieuwd politiek engagement noodzakelijk. Een krachtig resultaat op Rio+20 moet hierin een beslissende stap zijn.

Daarom is het verbijsterend te zien dat grote kleppers als Merkel, Cameron en allicht Obama het laten afweten uit politieke overwegingen. Ook in eigen land is er weinig animo. De Vlaamse CD&V-excellenties Joke Schauvliege (Leefmilieu) en Vlaams minister-president Kris Peeters bouwen liever shoppingcentra, en ook vicepremier Steven Vanackere (Duurzame Ontwikkeling) stuurt zijn kat. Elio Di Rupo (PS) zou in zijn plaats naar Rio+20 gaan, zo luidt het argument, maar intussen heeft ook hij afgezegd. Zonder de Franstalige ministers Magnette (PS), Huytebroeck (Ecolo) en Nollet (Ecolo), die wel bevestigden, zou de – zeer symbolische – onverschilligheid compleet zijn.

Moeten we dan moedeloos sakkeren over die politieke lethargie? Nee. Dit zijn immers de Verenigde Naties, niet de Verenigde Overheden, en het zijn de burgers die een natie uitmaken. ‘Participatie’ van die burgers moet daarom het sleutelwoord voor de 21ste eeuw uitmaken. Naast de financiële, economische en ecologische crisissen gaan we stilaan ten onder aan een politieke crisis. De klassieke modellen van onderhandelingen tussen staten en hun overheden lijden aan institutionele artrose. De wereld is complexer geworden. De opkomende landen eisen hun plaats op het internationale toneel op. Nieuwe communicatiekanalen verweven ons in een steeds hechter web. Oude recepten hebben hun smaak verloren.

Als er dus een overkoepelende boodschap is die politici in de oren moeten knopen is dat het strikt intergouvernementele proces op zijn laatste benen loopt. Inspraak van burgers kan de katalysator zijn die voor betrokkenheid en eigenaarschap zorgt, en die de machtspolitiek tussen soevereine staten afbouwt.

We moeten dus evolueren naar een vorm van collectieve soevereiniteit, waarin het beleid op een hoger niveau getild wordt. Dat betekent geen verlies aan inspraak, zoals sommigen denken. Het is net een meerlagige, inclusieve politieke cultuur, waarin men beslissingen neemt op het geschikte niveau, of dat nu lokaal, nationaal of supranationaal is.

Advertenties

Tags: , , ,

2 responses to “Rio+20: Wanhoop niet”

  1. Mark says :

    Da hedde gij goe gezeg!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: